Nie taki strażnik straszny...ale warto wiedzieć

Zadania Straży Leśnej:

Straż Leśna zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. 2026 poz. 663 z późniejszymi zmianami) jest specjalną komórką w strukturze organizacyjnej nadleśnictwa, która zajmuje się zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego i ochrony przyrody oraz wykonywaniem innych zadań w zakresie ochrony mienia.;. Powyższe zadania wykonywane są przez strażników leśnych, którzy zaliczani są do Służby Leśnej (Ustawa z dnia 28.09.1991 r. o lasach).

Uprawnienia w zakresie zwalczania szkodnictwa leśnego przysługują: strażnikom leśnym, nadleśniczemu, zastępcy nadleśniczego, inżynierowi nadzoru, leśniczemu i podleśniczemu.

Uprawnienia kontrolne to:

-  legitymowanie osób przebywających na terenie leśnym, podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, jak również świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich tożsamości (art. 47 ust 2 pkt 1 ustawy o lasach, Rozporządzenie Rady Ministrów z 8 listopada 2023 r. w sprawie sposobu postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów). Treść tego rozporządzenia określa, iż tożsamość osoby legitymowanej ustala się m.in. na podstawie:

1) dowodu osobistego;

2) dokumentu paszportowego;

3) zagranicznego dokumentu tożsamości;

4) dokumentu mObywatel, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. poz. 1234), który, odpowiednio do żądania policjanta, został okazany lub przekazany celem potwierdzenia integralności, pochodzenia i ważności tego dokumentu elektronicznego;

5) innego dokumentu zawierającego fotografię i oznaczonego numerem lub serią;

W razie legitymowania osób znajdujących się w pojeździe, gdy przemawiają za tym względy bezpieczeństwa strażnik leśny może nakazać osobom opuszczenie pojazdu. Legitymowany ma obowiązek podporządkowania się żądaniu strażnika leśnego pod groźbą odpowiedzialności za wykroczenie z art. 65 kw. Z treści § 1 powołanego przepisu wynika, iż kto umyślnie wprowadza w błąd organ państwowy lub instytucję upoważnioną z mocy ustawy do legitymowania co do tożsamości własnej lub innej osoby, bądź co do swojego obywatelstwa, zawodu, miejsca zatrudnienia lub zamieszkania, podlega karze grzywny. Zgodnie z § 2 wyżej cytowanego artykułu „tej samej karze podlega, ten kto wbrew obowiązkowi nie udziela właściwemu organowi państwowemu lub instytucji, upoważnionej z mocy ustawy do legitymowania, wiadomości lub dokumentów co do okoliczności wymienionych w § 1"

- zatrzymywanie i kontrola środków transportu na obszarach leśnych oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie, w celu sprawdzenia ładunku oraz przeglądania zawartości bagaży, w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary (art. 47 ust. 2 pkt 3) ustawy o lasach, Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego),

- kontrola punktów przerobu drewna (art. 47 ust. 2b wprowadzony nowelą w 1997 r.)

Do uprawnień procesowych Straży Leśnej należą:

1) ujęcie na gorącym uczynku sprawcy przestępstwa lub wykroczenia albo w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa oraz jego doprowadzenia do Policji

2) prowadzenie postępowania w sprawach o wykroczenia oraz udziału w rozprawach w charakterze oskarżyciela publicznego i wnoszenia środków zaskarżania w sprawach zwalczania wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego.

Przez uprawnienia dodatkowe Straży Leśnej należy rozumieć:

- noszenie broni palnej długiej i krótkiej, kajdanek zakładanych na ręce, pałki służbowej, ręcznego miotacza substancji obezwładniających oraz przedmiotów przeznaczonych do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej (zasady użycia określone w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej)

-  żądanie niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, zwracania się o taką pomoc do jednostek gospodarczych, organizacji społecznych, jak również w nagłych przypadkach do każdego obywatela o udzielenie doraźnej pomocy, na zasadach określonych w ustawie o Policji

Ważne zasady obowiązujące w lasach:

1. Zakaz wjazdu i parkowania pojazdów silnikowych na terenach leśnych w miejscach do tego nie wyznaczonych (art. 161 ustawy kodeks wykroczeń, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach). Osoby niepełnosprawne mogą poruszać się po drogach leśnych pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb, ale postój pojazdu dopuszczony jest jedynie w miejscach do tego wyznaczonych.

2. Zakaz zaśmiecania i zanieczyszczania lasu (art. 162 ustawy kodeks wykroczeń)

3. Zakaz używania otwartego ognia w odległości mniejszej niż 100 m, od granicy lasu; bądź bezpośrednio w lesie w miejscu do tego nie wyznaczony (art. 82 ustawy kodeks wykroczeń oraz art. 30 ust. 3 ustawy o lasach)

4. Zakaz puszczania psa luzem na terenie leśnym, poza czynnościami związanymi z polowaniem (art. 166 ustawy kodeks wykroczeń).

5. Zakaz zbierania płodów runa leśnego w miejscach zabronionych i sposobem niedozwolonym – np. zbieranie jagód mechanicznie „maszynką" (art. 153 ustawy kodeks wykroczeń).

6. Zakaz płoszenia, ścigania, ranienia, chwytania lub zabijania dziko żyjących zwierząt, poza czynnościami związanymi z polowaniem (art. 165 ustawy kodeks wykroczeń).

Zakazy obowiązujące na terenach leśnych:

Art. 30. Ustawy o lasach stanowi

1. W lasach zabrania się:

1) zanieczyszczania gleby i wód,

2) zaśmiecania,

3) rozkopywania gruntu,

4) niszczenia grzybów oraz grzybni,

5) niszczenia lub uszkadzania drzew, krzewów lub innych roślin,

6) niszczenia urządzeń i obiektów gospodarczych, turystycznych i technicznych oraz znaków i tablic,

7) zbierania płodów runa leśnego w oznakowanych miejscach zabronionych,

8) rozgarniania i zbierania ściółki,

9) wypasu zwierząt gospodarskich,

10) biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego,

11) wybierania jaj i piskląt, niszczenia lęgowisk i gniazd ptasich, a także niszczenia legowisk, nor i mrowisk,

12) płoszenia, ścigania, chwytania i zabijania dziko żyjących zwierząt,

13) puszczania psów luzem,

14) hałasowania oraz używania sygnałów dźwiękowych, z wyjątkiem przypadków wymagających wszczęcia alarmu.

2. Przepisy ust. 1 pkt 3 i 5 nie dotyczą czynności związanych z gospodarką leśną, a pkt 12-14 nie dotyczą polowań.

3. W lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:

1) rozniecania ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego,

2) korzystania z otwartego płomienia,

3) wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych.

4. Przepisy ust. 3 nie dotyczą działań i czynności związanych z gospodarką leśną, pod warunkiem, że czynności te nie stanowią zagrożenia pożarowego.